Strona główna | TechnikaBiały ciężar

Biały ciężar

Skrząca się tysiącami iskier śniegowa czapa może szybko zmienić się w utrapienie dla właściciela domu. Jeśli śnieg nie będzie przytrzymywany na dachu, stanie się dużym zagrożeniem dla ludzi i samej konstrukcji. Przemyślane projektowanie pozwala jednak wykluczyć to niebezpieczeństwo

Ten sam problem niemal każdej zimy… śnieg. Pożądany, ale i groźny, spada na drogi, domy, dachy. W naszych szerokościach geograficznych mniejsze lub większe opady ilości białego puchu obciążają dachy.

Wszyscy chyba pamiętają tragedię w Chorzowie, kiedy pod naporem śniegu zawaliła się hala targowa, grzebiąc pod sobą dziesiątki ludzi.


Dach mocno rozczłonkowany, pokrycie o niskim oporze poślizgowym (płytki z włóknocementu). Śnieg zbiera się w koszu i rynnie – niebezpieczeństwo lawiny!


Wszystko wina śniegu?
I tak, i nie. W zależności od położenia budynku określa się „zwykłe”, „oczekiwane” obciążenie śniegiem, które następnie jest uwzględniane przy projektowaniu dachów i innych części przenoszących obciążenia. Spodziewane obciążenia śniegiem odczytuje się ze specjalnych map opadów, wskazówek dla projektantów, wytycznych wykonawczych. Pod uwagę wziąć należy jednak również inne czynniki, takie jak:
  • wysokość budynku,
  • jego kształt,
  • strukturę dachu,
  • długość krokwi,
  • rodzaj pokrycia dachowego (opór zsuwania się).
Poza uwzględnieniem „ogólnych“ obciążeń śniegiem, projektant powinien pamiętać o „lokalnych uwarunkowaniach budowli i dachu“. Przykładowo w zagłębieniach dachowych, w koszach, rynnach, mogą tworzyć się zaspy czy czapy śniegowe.


Zsunięte masy śniegu zniszczyły pokrycie na daszku nad przybudówką

Wskutek zmian temperatury, wytapiania się śniegu i ponownego zamarzania wody w miejscach tych może dochodzić do nawarstwiania się śniegu i zatorów.

Nagromadzony śnieg może blokować otwory wentylacyjne, zakrywać pewne elementy i pozbawić je funkcjonalności. Dodatkowo do elementów tych śnieg czy woda mogą przenikać.

Tracące przyczepność masy śniegu mogą spowodować niebezpieczeństwo dla budynku (np. urwać rynny) i ludzi.

Oto przykład praktyczny: dwuletni, 4-kondygnacyjny budynek mieszkalny (patrz fot. obok). Z dachu nachylonego pod kątem ok. 36°, z odcinka położonego nad wejściem do budynku zerwał się zamarznięty śnieg i spadł ok. 10 m niżej. Znajdujący się na linii spadku daszek na przybudówce, konstrukcja ze stali i szkła, został zniszczony – śnieg wyrwał dwa z trzech zamocowań i skruszył szkło. Na szczęście nikt z ludzi nie doznał obrażeń. Tego jednak nie da się wykluczyć.


Wentylacja w okapie jest zablokowana przez śnieg, który zsunął się, niezatrzymywany przez płotki

Na opisanym dachu brakowało płotka przeciwśniegowego czy chociażby haków przytrzymujących śnieg.

Uwaga przy odśnieżaniu dachów
Jak można zapobiegać podobnym wypadkom? Gdy w mediach zaczyna się mówić o zagrożeniu ze strony zalegającego śniegu i dodatkowo ilustruje się to obrazami z katastrof budowlanych spowodowanych śniegiem, na dachy gremialnie wylegają właściciele domów, dozorcy itp. nieprzeszkolone osoby strącające śnieg. Wszyscy oni działają z dobrymi chęciami, chcąc ograniczyć czy usunąć zagrożenie. Sami jednak wystawiają się na niebezpieczeństwo upadku z dachu czy stąpnięcia na przykryty śniegiem świetlik lub okno dachowe.


Śnieg na dachu o małym pochyleniu. Wstęp wzbroniony – niebezpieczeństwo upadku!

Nie na każdym dachu znajdują się zabezpieczenia przed upadkiem, a odporne na przebicie świetliki czy pasma świetlne są jednak rzadkością. Jest to mankament istotny zwłaszcza na dachach płaskich, rzadko uwzględniany przez projektantów.

 Środkami zapobiegającymi niekontrolowanemu zsuwaniu się mas śnieżnych są płotki, bale, stopery i in.

Środkami zapobiegającymi upadkowi ludzi przebywających na dachu, m.in. podczas prac serwisowych, są odporne na stłuczenia przeszklenia świetlików i pasm świetlnych.

W dach można wmontować także (na stałe) specjalne słupki do podczepiania linek bezpieczeństwa.

Odpowiednie projektowanie
Jak jednak może dojść do zawalenia się dachu płaskiego wskutek przeciążenia? Nadmierne obciążenie powodowane jest nie tylko przez zalegający śnieg, lecz również wodą stojącą na dachu czy zawilgocone warstwy dachu, łącznie z ociepleniem. Przyczyną tego może być niewystarczający spadek do odpływów. Odpływy mogą też zamarznąć – warto rozważyć montaż instalacji antyoblodzeniowych.


Widok dachu płaskiego: zastoiny wody, odpływ w najwyższym punkcie, wlot niczym nieosłonięty (brak choćby koszyka zapobiegającego zbieraniu się żwiru i innych zanieczyszczeń). Wnikająca woda uszkodziła konstrukcję nośną dachu

Nierzadko przyczyną nadmiernego obciążenia dachu może być kilka wzajemnie uwarunkowanych czynników: zatkane zanieczyszczeniami odpływy nie przyjmują wody, która nie spływa ze słabo nachylonego dachu, zbiera się w zagłębieniach, przenika pod hydroizolację, zamacza ocieplenie. Często odpływów na dachu jest zbyt mało lub są niepoprawnie zwymiarowane lub zlokalizowane.


Czy ten wspornik i płotek przetrwają kolejną zimę?

Projektanci zdają sobie sprawę z istnienia norm nakazujących serwisowanie i konserwację urządzeń odwadniających, zwłaszcza podciśnieniowych, ale mimo to lekceważą je.

 Bezwzględnie należy więc przestrzegać terminów inspekcji i wykonywać niezbędne naprawy, przy czym dach powinien wcześniej zostać zaprojektowany przez projektanta specjalizującego się w dachach.


W taką obróbkę śnieg wciśnie się bez problemu

Jedna szkoda i wiele przyczyn
Śnieg, grad, deszcz to normalne zjawiska w Europie Środkowej i Wschodniej. Przynoszą one znaczące obciążenia dla dachów, a nierzadko także i uszkadzają je. Uszkodzeń tych można by było uniknąć, gdyby tylko projektanci i wykonawcy dokładniej uwzględniali wspomniane zagrożenia. Mniej niż jako „laicy-synoptycy”, a bardziej jako rzeczoznawcy dachów zauważamy, że na dachach widać coraz więcej uszkodzeń spowodowanych czynnikami pogodowymi, a wynikających z błędów w projektowaniu, zaniechanych inspekcji, gorszej jakości zastosowanych materiałów, niskiego poziomu planowania i wykonawstwa, połączonego z chęcią minimalizacji kosztów w miejscach, gdzie nie powinno się oszczędzać.

Jürgen Lech i Alexander Peters
Exxpo Deutschland GbR*)
 
Zdjęcia: Exppo Deutschland GbR,
Essen i Loxstedt
Jürgen Lech, Alexander Peters


Źródło: Dachy, nr 12 (108) 2008
DODAJ KOMENTARZ
Wymagane: Zaloguj się aby dodać komentarz > Zaloguj się
TEMAT MIESIĄCA
Hydroizolacje "kombinowane"

Projektowanie budynku czy dachu oznacza wiele możliwości i kombinacji – ale nie wszystkie te warianty są długotrwale kompatybilne i skutkują oczekiwanymi rezultatami, czyli trwałością i funkcjonalnością. Architekt przede wszystkim zwraca uwagę na zewnętrzny wygląd, funkcję i całkowite koszty obiektu. Dekarz kryje, izoluje według wytycznych projektanta/producenta, opierając się przy tym (mniej więcej) na ogólnych zasadach sztuki budowlanej. Czytaj więcej
OSTATNIO DODANE PRZETARGI
Zamawiający Przedmiot zamówienia
Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu REMONT ZESPOŁU SZATNIOWO-SANITARNEGO PRZY BASENIE PRZYNALEŻNYM DO STUDIUM WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I SPORTU UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO WE WROCŁAWIU

Centralny Ośrodek Sportu w Warszawie, Ośrodek Przygotowań Olimpijskich im. Feliksa Stamma we Władysławowie Dostawy sukcesywne artykułów mleczarskich i nabiału wraz z usługą transportu do Ośrodka Przygotowań Olimpijskich - etap II.

Gmina Krynica-Zdrój, działająca poprzez jednostkę organizacyjną - Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Krynicy-Zdroju Wiercenie ogólnodostępnych studni eksploatacyjnych dla ludności wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz budowa sieci wodociągowej zasilającej wodociąg dla osiedla Jakubik w Mochnaczce Niżnej

Gmina Wieluń Powierzchniowe utrwalenie dróg - remont nawierzchni asfaltowych w m. Wieluń

Kuratorium Oświaty w Gorzowie Wielkopolskim Szkolenia dla nauczycieli